محاصره دريايي امريکا عليه ايران کامل اجرا شد و تجارت دريايي تهران را متوقف کرد

جزئيات محاصره دريايي و ابعاد اقتصادي

ستاد فرماندهي مرکزي امريکا (Centcom) ديروقت سه‌شنبه به وقت امريکا اعلام کرد محاصره بنادر ايران اکنون «به طور کامل» در حال اجرا است. به گفته برد کوپر، فرمانده سنتکام، اين محاصره ظرف ۳۶ ساعت پس از دستور رئيس‌جمهور دونالد ترامپ برقرار شده است. او اعلام کرد نيروهاي امريکايي «به طور کامل تجارت اقتصادي ورودي و خروجي ايران از طريق دريا را متوقف کرده‌اند».

بيش از ۹۰ درصد از تجارت سالانه دريايي ايران به ارزش ۱۰۹٫۷ ميليارد دلار از تنگه هرمز عبور مي‌کند. منبع تاکيد مي‌کند ايران مسير جايگزين مهمي براي تجارت خود ندارد. براساس برآوردها، محاصره دريايي روزانه حدود ۴۳۵ ميليون دلار به اقتصاد ايران آسيب مي‌زند.

اين محاصره از روز دوشنبه و در شرايطي آغاز شد که آتش‌بس دو هفته‌اي شکننده در منطقه برقرار است. در عمليات اجرايي محاصره، بيش از ۱۰ هزار نيروي امريکايي، بيش از يک دوجين ناو نيروي دريايي و جنگنده‌هاي مستقر در خليج عمان و درياي عرب مشارکت دارند.

تاثير بر جريان نفت و واکنش کشورها

در ۲۴ ساعت نخست اجراي محاصره، هيچ کشتي‌اي از سد نيروهاي امريکايي عبور نکرد و به ۶ کشتي تجاري دستور بازگشت داده شد. با اين حال، شرکت اطلاعات دريايي Windward حداقل دو کشتي را شناسايي کرد که در نخستين روز کامل اجراي محاصره از تنگه هرمز عبور کردند. يکي از آنها نفتکش Rich Starry با مالکيت چيني و تحت تحريم امريکا بود که سه‌شنبه از خليج فارس خارج شد.

ايران پيش از اين، در واکنش به حملات مشترک امريکا و اسرائيل به خاک اين کشور که از ۲۸ فوريه آغاز شده بود، تنگه هرمز را مسدود کرده بود. پيش از جنگ، حدود يک پنجم عرضه نفت جهان از اين تنگه عبور مي‌کرد. محاصره دريايي امريکا مي‌تواند جريان انرژي از اين آبراه حياتي را بيش از پيش مختل کند و روابط واشنگتن با کشورهايي مانند چين و هند را تحت فشار قرار دهد.

دولت چين سه‌شنبه محاصره امريکا بر بنادر ايران را «اقدامي خطرناک و غيرمسئولانه» توصيف کرد. در سطح کلان، صندوق بين‌المللي پول (IMF) در همان روز پيش‌بيني رشد اقتصاد جهاني در سال ۲۰۲۶ را از ۳٫۳ درصد در گزارش ژانويه به ۳٫۱ درصد کاهش داد. اين نهاد هشدار داد جهان به سمت يک «سناريوي نامطلوب» حرکت مي‌کند که در آن قيمت نفت ممکن است در حدود ۱۰۰ دلار در هر بشکه باقي بماند.

همزمان، نشانه‌هاي حل‌وفصل ديپلماتيک بحران خاورميانه تا حدي فشار را از بازار نفت برداشت. بهاي قرارداد آتي نفت خام امريکا براي تحويل ماه مه ۰٫۸۸ درصد کاهش يافت و به ۹۰٫۴ دلار در هر بشکه رسيد.

FAQ

محاصره دريايي امريکا عليه ايران چه زماني و با چه ابعادي آغاز شد؟
پاسخ
محاصره از روز دوشنبه و ظرف ۳۶ ساعت پس از دستور رئيس‌جمهور دونالد ترامپ اجرايي شد و بيش از ۱۰ هزار نيروي امريکايي، بيش از يک دوجين ناو نيروي دريايي و جنگنده‌هاي مستقر در خليج عمان و درياي عرب در آن مشارکت دارند.

اين محاصره چه اثري بر اقتصاد ايران دارد؟
پاسخ
ايران بيش از ۹۰ درصد تجارت سالانه دريايي خود به ارزش ۱۰۹٫۷ ميليارد دلار را از تنگه هرمز انجام مي‌دهد و با توجه به نبود مسير جايگزين مهم، محاصره دريايي حدود ۴۳۵ ميليون دلار در روز به اقتصاد اين کشور آسيب وارد مي‌کند.

تاثير اين تحولات بر بازار جهاني نفت و رشد اقتصادي چيست؟
پاسخ
صندوق بين‌المللي پول پيش‌بيني رشد جهاني در سال ۲۰۲۶ را به ۳٫۱ درصد کاهش داده و نسبت به سناريويي با ماندگاري قيمت نفت در حدود ۱۰۰ دلار در هر بشکه هشدار داده است، هرچند همزمان قيمت نفت خام امريکا براي تحويل ماه مه به ۹۰٫۴ دلار در هر بشکه کاهش يافته است.